شبكه هاي كامپيوتري :

شبكه (Network) به دو يا چند كامپيوتر گفته مي شود كه به وسيله كابل يا خطوط تلفن بهم متصل شده و قادر به ارتباط با يكديگر و استفاده از منابع يكديگر مثل داده ها، برنامه ها و يا ساير منابع سخت افزاري مثل چاپگر مي باشند.
تا يك دهه پيش دلايل اصلي براي اتصال كامپيوترها اين بود كه چند كامپيوتر ارزان قيمت با حداقل امكانات ، بتوانند از يك كامپيوتر پرقدرت مركزي خدمات دهنده (server) به طور مشترك بهره گيرند و همه كامپيوترها بتوانند از يك چاپگر مركزي استفاده كنند و همچنين همگي از يك نسخه نرم افزار گران قيمت كه در كامپيوتر مركزي وجود داشت، به طور اشتراكي بهره بگيرند و لذا هدف اصلي اشتراك در منابع و صرفه جويي در هزينه ها بود.
هدف شبكه هاي كامپيوتري امروزي، بيشتر به اشتراك گذاشتن اطلاعات و ايجاد امكان كار گروهي است و لذا علاوه بر صرفه جويي در هزينه، در وقت نيز صرفه جويي شده و حس يگانگي گروهي را در مسير اهداف مشخص در سازمان به وجود مي آورد.



  طبقه بندي شبكه ها :

مي توان به طور كلي شبكه ها را به دو دسته تقسيم كرد:
1 – شبكه محلي يا( LAN ( Local Area Network كه در ناحيه اي كوچك مثل ساختمان يك اداره كار مي كند و وسيله ارتباطي اين شبكه عمدتاً كابلهاي اتصال دهنده است.
2 – شبكه هاي پوشش وسيع يا (wid Area Network)‌كه ناحيه اي بزرگ، مثل شعبه هاي يك بانك را در سطح كشور پوشش مي دهد. وسيله ارتباطي اين شبكه ها، معمولاً خطوطي تلفني معمولي يا خطوط Leased line و يا ارتباطات ماهواره اي مي باشد.
اساس كاركرد اين دو نوع شبكه يكي است و تفاوت فقط در گسترش آنها مي باشد.
 



  موارد مورد نياز جهت ايجادشبكه كامپيوتري :

1 – كامپيوتر
2 – واسط انتقال (سيم + كارت شبكه ، مودم + خطوط تلفن)
3 – سيستم عامل شبكه
M كامپيوترهاي بكار گرفته شده در شبكه ، بسته به نوع كاري كه لازم است انجام دهند و همچنين بسته به نوع ارتباط و سيستم عامل شبكه متفاوت هستند. به هر كامپيوتر در شبكه، يك گره يا Node گفته مي شود و هر Node داراي نام و نشاني شبكه اي منحصر به فرد است كه آنرا از ساير وسايل متصل به شبكه متمايز مي سازد. نرم افزار شبكه ، براساس اطلاعات عرضه شده از طرف كاربر، نحوه عملكرد هر گره را در شبكه معين مي كند و اسم شبكه را براي كمك به كاربران، در تعيين هويت گره فراهم مي سازد.
M هر كدام از وسايل موجود در شبكه، داراي يك يا چند رابط به نام درگاه (port) هستند، كابلهاي شبكه به درگاههاي شبكه وصل مي شوند، وظيفه اصلي كابل، علاوه برفراهم ساختن اتصال هر دو گره روي شبكه، انتقال داده ها در امن ترين حالت ممكن است.
در ارتباطات به صورت WAN مثل برقراري ارتباط با اينترنت از خط تلفن و مودم استفاده مي شود.
 



  مودم

اصطلاح مودم از دو كلمه Modulator( مدگردان) و Demodulator (واحدگردان) گرفته شده است. مودم وسيله اي است كه فرمانها و اطلاعات رقمي يا ديجيتال كامپيوتر را به سيگنالهاي قياسي يا آنالوگ تبديل مي كند و در نتيجه نمي تواند از طريق خط تلفن به مودم ديگر برسند و مردم دوم نيز به نوبه خود سيگنالهاي آنالوگ را دوباره به اطلاعات و فرمانهاي رقمي يا ديجيتال تبديل مي كند تا بتوانند مورد استفاده كامپيوتر طرف مقابل قرار بگيرند، مودم هم مي تواند اطلاعات را ارسال كند و هم اطلاعات را بگيرد.  



  مودمها به دو صورت ساخته مي شوند:

1. Internal يا داخلي، كه به صورت كارت داخل كامپيوتر روي مادر بود و نصب مي شود. 2. External يا خارجي، كه در خارج از كامپيوتر قرار گرفته و به وسيله سيم به Port كامپيوتر وصل ميشود.
يكي از خصوصيات مهم هر مودم : سرعتي است كه مي تواند سيگنالها را ارسال يا دريافت كند. سرعت مودمها را بر حسب بيت در ثانيه bps ذكر مي كنند. امروزه بيشتر از مودمهاي با سرعت 14400، 28800،36600( با توجه به قابليت خطوط ارتباطي) استفاده مي شود.
مودمها براي برقراري ارتباط پايدار در بالاترين سرعت، از چند قرارداد يا پروتكل پيروي مي كنند وعلاوه بر اين مودمها براي افزايش سرعت انتقال داده ها، بايد فشرده سازي داده ها را نيز پشتيباني كنند. اين پروتكلها و قراردادها در اكثر موارد به صورت تنظيمهاي سخت افزاري در كارخانه سازنده روي مودم انجام مي گيرد. براي فشرده سازي داده ها و تصحيح خطا، پروتكل هايي وضع شده است در انتقال داده ها به صورت بلوك هايي شكسته مي شوند. براين اساس سه نوع پروتكل بر استفاده zmodem,Ymodem,Xmodem كه اساساً انتقال داده هاي هستند وضع شده اند.
بلوكهاي اطلاعات در Xmodem به صورت بلوكهاي 128 بايتي و بلوكهاي Ymodem ‌به صورت 1024 بايتي هستند. روش Ymodem داده ها را سريعتر، اما Xmodem داده ها را بدون خطا انتقال مي دهد. Zmodem داده ها را در دسته هاي بزرگ انتقال مي دهد و اگر بخشي از داده ها ارسال و ناگهان ارتباط قطع شود. اين پروتكل مي تواند بقيه داده ها را از نقطه قطع شده بفرستد. اين پروتكل براي فايلهاي بزرگ خوب عمل مي كند.
 



  خط تلفن :

خطوط تلفن قادرند فركانسهاي بين 300 تا 3300 هرتز را از خود عبور دهند. به عبارت ديگر پهناي معبر عبور سيگنالها در خطوط تلفني از 300 تا 3300 هرتز مي باشد كه البته از تمام اين پهنا نمي تون استفاده نمود. بعضي از مودم ها جهت برقراري ارتباط از دو كانال مجزا جهت ارسال و دريافت اطلاعات استفاده مي كنند كه بين اين دو كانال، بايد جهت جلوگيري از تداخل ، فاصله ايجاد گردد. نوع ديگري از حركت پيام در خطوط تلفني، حركت يك طرفه است يعني از تمام پهناي باند براي ارسال و يا دريافت استفاده مي شود.  



  سيستم عامل شبكه Operating system:

نرم افزاري است كه به كامپيوتر امكان استفاده از منابع نرم افزاري و سخت افزاري را داده و عمليات سيستم را تحت كنترل دارد.
سيستم عاملهاي Dosو windows 3.1 به كامپيوتر امكان استفاده از منابع خودش را مي دهد و سيستم عاملهاي windows 95‌، windows NT و Netware به كامپيوتر، امكان استفاده و به استراك گذاشتن منابع ديگر كامپيوترهاي روي شبكه را مي دهد به هر حال سيستم عامل شبكه كليه عمليات سيستم را تحت نظر داشته و كنترل مي كند.